وبلاگ شخصی بهروز صمدی

بررس? برخ? ابزارها? ها? مد?ر?ت? در فوتبال

بهروز صمدی | شنبه, ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۱، ۰۴:۰۳ ق.ظ | ۰ نظر

یکی از عرصه های عمل کرد که انگیزه در آن کاملاً مشهود و از پایه های اصلی موفقیت است بازی فوتبال است.در تیم های فوتبال موفق ، اغلب قریب به اتفاق بازیکنان با همه توان و تلاش و انگیزه خود تلاش می کنند تا عمل کردهای مطلوب و رفتارهای رضایت بخشی داشته باشند و به این ترتیب موجب موفقیت تیم شان شوند.بررسی برخی مکانیزم های انگیزشی موجود در بازی های فوتبال می تواند ایده های خوبی به مدیران و سرپرستان سازمان های ما بدهد تا بتوانند از طریق کشف و ارضاء انگیزه ها و نیازهای کارکنانشان موفق تر باشند:

1.حضور تماشاگران طرفدار تیم  در همه طول بازی و عکس العمل های مشتاقانه آنها در برخورد با ابتکارات  ، خلاقیت و تلاش بازیکنان محبوبشان از مهم ترین عوامل ایجاد کننده انگیزه در بازیکنان است.اصولاً ما وقتی احساس کنیم که ما را تماشا می کنند و تحت نظارت ، مراقبت و ارزشیابی هستیم رفتارهای سنجیده تر  و عمل کردهای مطلوب تری از خودمان نشان می دهیم.شاید دلیل اینکه اغلب رکوردهای ورزشی در رشته های مختلف نه در تمرینات خلوت بلکه در مسابقات رسمی شلوغ و با حضور هزاران تماشاگر شکسته می شود به همین مکانیزم انگیزشی مربوط باشد.کارکنان ما نیز باشد احساس کنند که نظارت می شوند ، دیده می شوند و عکس العمل های مشتاقانه ما را بعد از هر اقدام ، تلاش و فعالیت موثر خود دریافت می کنند.

2.در مسابقه فوتبال هدف کاملاً تعریف شده و مشخص است.موفقیت و شکست هم تعریف شده است.در مورد اینکه باید به چه هدفی دست یابیم بین بازیکنان ، مربیان و طرفداران اختلاف نظری وجود ندارد.در واقع در ورزش فوتبال یک هدف مشترک برای همه وجود دارد.روشن بودن(دقیق بودن) هدف کمک می کند تا همه تلاش ها و انرژی ها در مسیر تحققق آن متمرکز شود.

3.در مسابقه فوتبال پیروزی تیم و پیروزی بازیکنان (و سایر دست اندرکاران و همراهان تیم)معنی واحدی دارد.هیچ تیم ورزشی موفقی وجود ندارد که در مسابقه ای برنده شود اما بازیکنانش احساس کنند که شکست خورده اند یا احساس کنند که طعم شیرین برد را نچشیده اند.در تیم های فوتبال ، بازیکنان هم در افتخار ناشی از برنده شدن و هم در مسئولیت ناشی از شکست خوردن سهیم و شریک هستند.وقتی تیم فوتبال شکست می خورد بازیکنان سرافکنده و شرمگین و گاهی دور از چشم منتقد و معترض ناظران و طرفداران خود به رختکن می روند و وقتی هم تیم پیروز می شود همین بازیکنان هستند که حلقه شادی تشکیل می دهند ، دور افتخار می زنند و جام قهرمانی را به نوبت و با غرور بالای سر می برند.

مدیران باید کارکنان را در پیامدها و آثار عمل کردشان ، هم در روزهای موفقیت و رونق سازمان و هم در روزهای رکود و شکست سهیم کنند.کارکنان را باید در جریان اطلاعات مربوط به عمل کرد سازمان(که در واقع عمل کرد خود آن هاست)قرارداد تا احساس عضویت ، مالکیت و مشارکت کنند.

4.در مسابقات فوتبال نظام های موثر و فوری بازخورد وجود دارد و به شکلی کاملاً برانگیزاننده و تعیین کننده عمل می کند.وقتی بازیکنی گل می زند و یا پاس گلی می دهد یا با فداکاری از گل خوردن تیم جلوگیری می کند بلافاصله با عکس العمل قدرشناسانه همبازی ها ، مربی و طرفداران مواجه می شود.در مورد اشتباهات و ناکارآمدی بازیکنان هم همین بازخوردها(شاید با ملایمات بیشتری) وجود دارد و احساس می شود.

در تعریف بازخورد موثر گفته شده است که باید بازخورد را سریع ، فوری و از نظر زمانی نزدیک به موضوع یا اقدام ذیربط ارائه کرد.تصور کنید اگر طرفداران یک تیم ، بازیکن محبوبشان را 3 ماه بعد از زدن گل پیروزی بخش در یک مسابقه بسیار حساس تشویق می کردند چه اتفاقی می افتاد!پاداش های فوری و برانگیزاننده از راز و رمز های موفقیت افراد موفق و سازمان های برتر است.

5.علی رغم آنکه در یک تیم فوتبال ، هر بازیکن مسئولیت ها ، وظایف و نقش های دقیق و مشخصی دارد که قبل از بازی تعریف و تبیین شده است ، اما در زمان بازی و در میدان مسابقه ، بازیکنان از اختیار و آزادی عمل مناسبی برای بروز ابتکارات خود برخوردارند و اتفاقاً این ابتکارات و نوآوری ها به ویژه اگر به نتیجه مثبت هم منجر شوند بیش از انجام وظایف و ایفای نقش های متعارف و منظم مورد استقبال  و تشویق قرار می گیرد.فراهم کردن فرصت برای ابتکار و آزادی عمل یا افزودن بر میدان اختیار آن ها ، باعث افازیش احساس میئولیت بازیکنان می شود.به عبارت دیگر به آن ها اختیار داده می شود و از آن ها مسئولیت پذیری و پاسخ دهی خواسته می شود.مدیرانی که در چهارچوب صلاحیت های کارکنان و با توجه به اقتضای کارها و مسئولیت ها ، به کارکنانشان اجازه نوآوری، ریسک پذیری و آزادی عمل می دهند ، به احتمال زیاد کارکنانی با انرژی ، انگیزه و مسئولیت پذیری بیشتری هم در اختیار خواهند داشت.

6.یکی از مهم ترین دلایل موفلقیت تیم های موفق فوتبال تقسیم کار مناسب بین اعضای تیم و قرار دادن(گرفتن) هر بازیکن در مناسب ترین نقش ممکن است.برای مثال بازیکنان قد بلند ، مستحکم و خشن در پست دفاع میانی ، بازیکنانی خلاق،تکنیکی،بازی ساز و  با توانائی تغییر جهت و آهنگ بازی در پست هافبک و بازیکنانی نتیجه گرا،فرصت طلب،سریع الانتقال و  با هوش در پست مهاجم قرار گیرند.در واقع تناسب شخص و نقش است که به بازیکنان انگیزه می دهد تا در همان نقش ها و بخش هائی که مایلند و با آن تناسب و هماهنگی دارند بکار گرفته شوند.

تناسب کارکنان سازمان ها با شغل ها و نقش هایشان به آن ها انگیزه می دهد، وقتی به کارکنان اجازه می دهیم کارهائی را انجام دهند که برای آن مناسبند و از انجام آن لذت برده و راضی می شوند نیاز زیادی به کنترل های از نزدیک وجود ندارد.این نوع کارکنان خود انگیخته و خودکنترل خواهند بود و به ارکانی برای موفقیت های سازمانشان تبدیل خواهند شد.

7.در یک تیم فوتبال موفق ، بین همه بازیکنان احساسی قوی از تعلق خاطر و وفاداری وجود دارد.همین احساس است که باعث می شود از برنده شدن تیم هیجان زده شوند و شادی کنند و از باختن تیم گریه کنند و زانوی غم بغل گیرند.شاید احساس مشارکت در نتیجه بازی است که چنین احساسی را در بازیکنان ایجاد و تقویت می کند.همین احساس است که بازیکنان را وامی دارد تا در شرایط بحرانی فراتر  از مسئولیت و نقش تعریف شده و متعارف خود عمل کنند.مدافعینی که وقتی تیمشان شکست خورده به کمک مهاجمان می شتابند و مهاجمانی که برای حفظ پیروزی ، جانانه از دروازه تیم خود دفاع می کنند سمبل بازیکنانی هستند که تعلق خاطر آن ها به تیم وادارشان می کند تا فراتر از مسئولیت های محوله را انجام دهند و از بابت انجام این مسئولیت های فوق العاده خود را طلبکار تیم یا هم بازی هایشان ندانند.

می توان به مدیران و سرپرستان توصیه کرد که با شیوه های موثر ، احساس مشارکت ، تعلق خاطر و وفاداری را در کارکنانشان تقویت کنند.این کار می تواند از طریق اهمیت بخشیدن به کار ، قدردانی در قبال انجام کار و وفاداری متقابل مدیر و سازمان در قبال کارکنان انجام شود.

8.در تیم های موفق فوتبال ، معمولاً فردی با شایستگی های فنی – اخلاقی و با قدرت رهبری تیم در میدان بازی است که به عنوان کاپیتان ایفای نقش می کند.طول سابقه بازی او در تیم او را به الگوی وفاداری تیم تبدیل کرده است.مقبولیت کاپیتان نه فقط از بازوبند او بلکه از ویژگی های فنی و شخصیتی او ریشه می گیرد.در واقع او بیش از اینکه مدیر تیم باشد تیم را راهبری می کند ، مورد اعتماد بازیکنان و مربیان بوده و از اعتبار شخصی زیادی برخوردار است.

وقتی در انتخاب مدیران و سرپرستان از رویکرد شایسته سالاری استفاده می کنیم و بالاتر از آن وقتی در منصوب کردن مدیران و سرپرستان بیش از انتصاب به انتخاب که نشانه مقبولیت و وجاهت در میان کارکنان است توجه می کنیم این فضا را در تیم(سازمان) به وجود آورده ایم که کارکنان توسط مدیران و سرپرستانی معتبر  و شایسته اداره شوند و همین فضا بر عمل کرد آنان و تیم(سازمان)اثرات مثبت داشته باشد.

9.یکی از مکانیزهای انگیزشی اثرگذار در تیم های فوتبال بازخورد های مربیان است.بازخورد های مربیان از یک نظر به دو نوع فوری و غیر فوری تقسیم می شود.مربیان در جریان بازی از هر فرصت کوتاهی برای تائید و تشویق حرکات و تلاش های مثبت و اصلاح و تذکر در مورد اشتباهات استفاده می کنند.این بازخورد های فوری به بازیکنان انرژی می دهد و آن ها از فرصتی که برای تقویت رفتارهای مثبت و اصلاح و بهبود اشتباهاتشان دارند استفاده می کنند.علاوه بر این بازخورد ها ، مربیان فرصت بیشتری دارند تا در بین دو نیمه بازی یا حتی پس از بازی به شکلی رسمی تر و مفصل تر ، به بازیکنان بازخورد دهند.نتایج این بازخورد ها معمولاً در نیمه دوم بازی و یا در بازی های بعدی مشاهده می شود و به بازیکنان کمک می کند تا درک بهتری از نقش و وظیفه خود و استراتژی و تاکتیک تیم داشته باشند و سهم بیشتری در موفقیت تیم بازی کنند.

مدیران و سرپرستان ما باید دادن بازخورد را از وظایف جدی و دائمی خود تلقی کنند و مانند مربیان تیم های ورزشی از هر فرصتی برای این کار استفاده کنند.

10.بازیکنان یک تیم فوتبال موفق  ، برای حضور در ترکیب اصلی تیم باید همواره از سطح مطلوبی از آمادگی برخوردار باشند و از این نظر در یک رقابت داخلی با همبازی هایشان قرار دارند ، این رقابت داخلی از مکانیزم های انگیزشی موثری است که از طریق آماده نگه داشتن بازیکنان ، پیروزی تیم را تضمین می کند.به علاوه در تیم های فوتبال ، بازیکنان با اولین اشتباه تنبیه نشده و از جریان بازی کنار گذاشته نمی شوند ، بلکه به آنان فرصت جبران اشتباه داده می شود و اتفاقاً اگر با تلاش مضاعف بتوانند اشتباهات قبلی را جبران کنند مورد تائید و تشویق مضاعف هم قرار گیرند.

و بالاخره آخرین درس مدیریت که از یک تیم فوتبال موفق ( و دارای عمل کرد رضایت بخش) می توان آموخت این است که هر یک از بازیکنان به تنهائی و کل تیم در مجموع نه فقط بر اساس نتیجه نهائی بلکه تا حدودی بر اساس تلاش ها و اقداماتشان ارزیابی می شوند، به این معنی که ممکن است تیم در پایان یک بازی پر تلاش ، زیبا و همراه با فداکاری و خلاقیت برنده از میدان خارج  نشود اما مورد تشویق و تائید قرار گیرد.

برگرفته از کتاب مد?ر?ت عمل کرد دکتر بهزاد ابوالعلائ?

  • بهروز صمدی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی