وبلاگ شخصی بهروز صمدی

تجزیه و تحلیل راهبردی شغل با تکنیک DACUM

بهروز صمدی | يكشنبه, ۲۳ بهمن ۱۳۹۰، ۰۴:۵۰ ق.ظ | ۰ نظر
تغییر مدیر اداری شرکتی که در آن مشغولم،فرصتی به وجود آورد که پروژه بهبود مستمر کلید بخورد و با توجه به اینکه مشاغل اداری این سازمان چند سالی است که مورد بررسی قرار نگرفته ، قرار شد به تحلیل فرایند های کاری بپردازیم.از آنجائیکه اینگونه پروژه ها غالباً جنبه سرگرمی و نمایش دارند و مقطعی هستند از سوی روسا چنان جدی گرفته نشد.ولی نتایجی در برداشت که جالب و قابل تامل داشت.

ولی در حقیقت بسیاری از مدیران منابع انسانی و مدیران ارشد سازمان ها در ارتباط با بهبود عمل کرد و بهره وری کارکنان و سازمان خود،همواره با مشکلاتی مواجه می باشند و طبعاً سوالاتی برایشان مطرح می شود:

*           چگونه می توان عمل کرد کارکنان را بهبود بخشید و به تبع آن کارائی و اثربخشی سازمان را افزایش داد؟

*      چگونه و از چه راهی می توان صفات و خصوصیات لازم برای انجام یک شغل راشناسائی کرد و تصویر شفافی از مهارت های مورد نیاز ، برای انجام موفقیت آمیز شغل را مشخص کرد ؟

*      چگونه می توان ناسازگاری میان کارکنان و شغلی که انجام می دهند را شناسائی نمود و آن ها راکاهش داد؟

*           چگونه می توان به شناسائی خطرات موجود در کار و مشاغل پر ریسک اقدام نمود؟

*      چگونه می توان نسبت به ارزش گذاری مشاغل اقدام نمود تا پرداخت ها متناسب با ارزش مشاغل صورت پذیرد؟

*      آیا تجدید ساختار نیاز است؟یا آنکه باید به دنبال راه هائی برای یافتن مشکلات و کاستی های شغل باشیم که بازآرائی و طراحی مجدد شغل را ایجاب می کند؟

*      چگونه می توان روشی ترکیبی برگزید که کانون توجه آن ، جمع آوری اطلاعاتی باشد که با وظایفی که شاغل انجام می دهدو رفتارهائی که درگیر آن می شود مرتبط باشد و از طرفی  بر ویژگی هائی که شاغل برای انجام شغل نیاز دارد،نظیر دانش ها،مهارت ها و توانائی ها تمرکز می کند؟

    با توجه به اینکه مشاغل ، سنگ زیر بنای هر سازمان و  پیوند دهنده سازمان و منابع انسانی آن هستند و هر چند در بیشتر کتاب های منابع انسانی،تجزیه و تحلیل شغل،یکی از ارکان اصلی مدیریت منابع انسانی دانسته شده است،اما در برخی از موارد یا انجام نمی شود،یا به طور غیر علمی و با کیفیت بسیار پائین صورت می پذیرد.در کشور نیز اکثر سازمان ها تجزیه و تحلیل شغل نظام مند و مدونی ندارند.

تجزیه و تحلیل شغل چیست؟

این مطلب که آیا می توان راه حل نیرومندی برای مشکلات سازمانی و منابع انسانی یافت و به عنوان یک راهبرد قوی از آن بهره گرفت،محتاج شناخت همه جانبه عوامل شغلی و ماهیت کار است که در تجزیه و تحلیل شغل شناسائی می شوند.

الف.تحلیل شغل فرایند نظامدار جمع آوری اطلاعات درباره کار، شغل و ارتباطات میان مشاغل است.

ب.تحلیل شغل فرایند تعیین و گزارش دهی اطلاعات مربوط به ماهیت یک شغل خاص، که در آن وظایفی که یک شغل را تشکیل می دهد و دانش ، مهارتها و قابلیت هایی که برای اجرای موفقیت آمیز آن شغل ضروری است، می باشد.

ج.تحلیل شغل فرایند نظام یافته کشف ماهیت شغل به وسیله تفکیک آن به واحد های کوچک تر که اسناد مکتوبی ایجاد می کند ، که هدف آن ها ، توصیف آن  چه که در شغل انجام می شود و قابلیت های مورد نیاز برای انجام بهتر شغل است.

*در این فعالیت ضروری است تا وظایف ، تکالیف و یا فعالیت های موجود در یک شغل مشخص شود.

˜  تجزیه و تحلیل شغل راهبردی: هدف از تجزیه و تحلیل شغل راهبردی این است که وظایف،دانش ها،مهارت ها و توانائی های لازم برای انجام شغل با توجه به پیش بینی شرایط آینده صورت پذیرد.

 کاربرد ها و موارد استفاده از تحلیل شغل:

محصولات عمده ناشی از اطلاعات تحلیل شغل:

  •هدف اصلی و نهایی تحلیل شغل : بهبود عملکرد و بهره وری سازمان

•شرح شغل
•ارزشیابی شغل
•طبقه بندی شغل
•طراحی و بازطراحی شغل
•شایستگی های شغل
•ارزیابی عمل کرد
•آموزش
•برنامه ریزی منابع انسانی و کارمندیابی
•کارآئی
•ایمنی

  کلیشه های منفی در مورد تجزیه و تحلیل شغل:

*بی ثباتی:یکی از دلایل عدم انجام تجزیه و تحلیل شغل این است که مدیران استدلال می کنند وظایف مشاغل آن ها به دلیل تغییر محیط در حال تغییر است و از این رو لازم نیست.

*بی دقتی:برخی از مدیران ادعا می کنند که سرپرستان و متصدیان شغل با فعالیت های شغل به طور کامل آشنا نیستند یا در مورد خصوصیات مشاغل اغراق می کنند و حتی بر مشاوران بیرونی هم تاثیر می گذارند.

بی اهمیتی:برخی از مدیران اعتقاد دارند که کارهای مهم تر از تجزیه و تحلیل شغل وجود دارند و این مورد،جز اولویت های کاری نیست.

*اتلاف انرژی:برخی مدیران معتقدند که کارکنان آنان با همه وظایف و مسئولیت های خود آشنا هستند و مستند کردن شرح وظایف،اتلاف زمان و انرژی است.

*انعطاف ناپذیری:برخی مدیران ادعا می کنند که شرح شغل کارکنان،آنها را محدود می کند و مانع انعطاف پذیری می شود.

 در مطالب بعدی در خصوص تکنیک دیکوم و روشی که اجرا نمودم مطالب بیشتری را به استحضار می رسانم.

  • بهروز صمدی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی